Trưa Tha Hương

greenspun.com : LUSENET : Vietnamese American Society : One Thread

Lng Qu





Bananas





Trưa Tha Hương

:::Trần Cư:::

C một buổi trưa lung linh nắng lm cho ti nhớ qu hương v hạn. Một buổi trưa ở Chp (Ấy l tn một đồn điền cao su lớn trong những đồn điền bt ngt của Cng ty trồng trọt Đất Đỏ Cao Min).

Nguyn hm đ l một ngy nghỉ. Ti đạp xe sang thăm Chp ở bn kia bờ Cửu Long Giang. Ti nghỉ chn ở một gia đnh người bạn Nam Kỳ. Sau bữa cơm trưa, ai nấy đều sửa soạn đi nghỉ. Bạn ti nm cho ti một ci gối lớn để ti nằm trn một ci ghế trng kỷ trong phng khch v sau khi đ khp bớt cửa sổ cho đỡ chi, anh mỉm cười nhn ti c chc ngủ ngon, rồi sang phng bn cạnh.

Trong phng bấy giờ tối mt. Ti nằm luồn hai tay dưới gy, miệng cn ngậm tăm, vẩn vơ đợi giấc ngủ đến. Giờ pht ấy l giờ pht m người ta thấy tm hồn thảnh thơi, trống rỗng, khng biết nghĩ ci g.

Ti lắng nghe tiếng động ban trưa. Dưới bếp, hnh như chị Ba cn rửa bt: vi nước chảy s s trong chậu, đũa nhm v bt sứ chạm vo nhau thnh một thứ tiếng rất thanh v bng khung trong buổi trưa tịch mịch. Rồi nước lại s s hnh như một lần cuối để trng ln rổ bt, nghe như xc ốc. Rồi vi nước tắt. Một thứ im lặng ập đến mng mnh.

By giờ đến tiếng nước chảy từ trn bn rửa xuống cống, lc rc rch như một dng suối nhỏ, khi t tch tỉ t như giọt tranh. C lẽ rnh nước chảy ngang hin sau nh. Tuy khng nhn thấy n, nhưng nằm ở đy nhn ra hin, ti cũng biết rằng n đang chảy, nh nắng chiếu vo rnh nước, bắt ln mảng tường ngang bn hin, in những lớp sng nh sng chập chờn, hiu hiu.

Một cnh cửa sổ bếp cn mở. Ngoi vườn nắng đẹp v ngần. Khung cửa sổ đen xanh cắt ln vườn chuối một bức tranh ma hạ nn thơ. Nắng sưởi trn tu chuối xanh non, chỗ xanh trong, chỗ lng bng như mạ bạc, phản chiếu ln trần bếp một thứ nh sng rất dịu, xanh mướt v thi bnh. Một con chim no ht lảnh lt trong rừng cao su, xa xa rồi lại im lặng. Mọi vật, dưới nắng, thiu thiu sắp chm trong một giấc ngủ nặng nề. Thỉnh thoảng c hơi gi nhẹ lay động tu chuối ngoi cửa sổ lm biến đổi, chập chờn ci mu xanh dịu trn rm cửa.

*
* *

Bỗng nhin, ở bn tri, ngoi hin rộng, nổi ln tiếng vng đưa. Tiếng dy thừng căng thẳng cọ vo guốc vng kẽo kẹt, nghe buồn nản lạ.

Bn ngoi, nắng lung linh. Tiếng vng đưa kẽo kẹt như nạo vo hồn. Ti nằm khng yn, phải nghing mnh p m ln gối v xc động. Một cảm gic g rất quen thuộc, rất xưa xm chiếm tm hồn ti, hnh như bao lu chưa gặp.

Rồi một giọng ru em nổi ln - một giọng người Bắc:

Ci c lặn lội bờ ao
Ăn sung th cht, ăn đo th chua
Ngy ngy ra đứng cửa cha
Trng ln H Nội thấy vua đc tiền
ơi ơi ời ời



Tiếng ht ngừng ru.

Trong im lặng, nắng như rung rinh v vang tiếng vng đưa kẽo kẹt.

Tự nhin ti nhớ nh. Phải chăng ti đ gặp linh hồn của đất nước. Hnh như xa lắm, đ lu rồi, ở mi tt phương Bắc, trong gia đnh ti cũng c những buổi trưa oi ả với tiếng vng đều đều Khi cha ti cầm tờ bo vo buồng để nghỉ trưa, mẹ ti bảo v em:

- Ru em ngủ, đừng để n khc cho ng nghỉ trưa.

Thế rồi v em ẵm em ti ln vng.

Thế rồi tiếng kẽo kẹt nổi ln cng với tiếng ru em no nề, trong khi mẹ ti ra sn phơi nốt mấy ci quần o của người nh mới giặt. Mu trắng của vải ướt ra ngoi nắng cũng sng chi ln v hắt vo buồng học của ti như ci dng nh sng gờn gợn, rung rinh chảy trn mảnh tường xa xi l bến Chp ny.

Ti bỗng nhớ nh như một đứa trẻ. V ngạc nhin sao lại nằm ở đy, ở chốn rừng r ny. Th ra ti đ phải đi mất hng ngn cy số mới nhận thấy ở giữa gia đnh người ci hạnh phc hng ngy vẫn c ở chnh trong gia đnh ti: một cuộc đời ngăn nắp nhịp nhng, điều độ qu, bnh dị qu thnh ra ti cho l buồn tẻ. Hạnh phc khng phải l một thứ g cầu kỳ kh hiểu. N l sự ưng chịu, sự nhận lấy cuộc đời hng ngy với tất cả những thứ vụn vặt vừa ỷ eo vừa nn thơ của n. Bức gấm đẹp đẽ kia phải chăng đ được dệt bằng những sợi tơ mỏng mảnh? Nếu đem cẳt đt những sợi tơ rng buộc tm hồn mnh với mọi vật, c khi ta lm cho linh hồn chảy mu.

Tiếng ru em lại nổi ln, chậm hơn v di:

Ruộng tư điền khng ai cy cấy
Liệu c mnh ở vậy được chăng?
Mười hai cửa bể anh đ cắm đăng
Cửa no lắm c anh quăng chi vo
ơi ơi ời ời



Tiếng ht đều đều ho với tiếng vng kẽo kẹt c một ci g đặc biệt Việt Nam - nhất l một buổi trưa ở chốn xa xi, nghe một cu ht của qu hương mnh, thấm tha v buồn mang mang qu!

Qua bao thế kỷ, tm hồn người nh qu Việt Nam vẫn cn nguyn vẹn trong cu ht ru em. Cứ nằm đy, khng cần nhn mặt người đang ht kia, ti cũng biết đ l cả hnh ảnh người đn b nh qu Bắc Kỳ chen chc trn những miếng đất đ hết mu v chật hẹp vng Thi Bnh, Nam Định Rồi th đất t v hết sữa, m người th cứ thm ln. Cho đến một buổi sng kia, người nh qu ra thăm ruộng, thấy la xc xơ mới nhn ln đm my trắng ở chn trời bt ngt

Đi xa!...

Người ta đồn ở phương Nam người thưa m đất rộng.

Nhưng dễ pht chốc người ta lại tự nhổ được rễ của mnh? Ci tưởng tha phương cầu thực chua xt qu. Luỹ tre kia, mảnh vườn ny, v bn thờ ng b ng vải, mồ mả tổ tin, bao nhiu kỷ niệm! Bao nhiu rng buộc!

Mặc dầu

Thế rồi, c một đội binh đi rch ko xuống phương Nam, đến những vng đất đỏ. Trong ấy, c cả người đang đnh vng kia.

*
* *

Trưa hm nay, m con người, chắc lng qu xc động, người ấy cất tiếng ht ru:

C về nui ci cng con
Để em đi trẩy nước non Cao Bằng
Cao Bằng xa lắm anh ơi!



Rồi một lc lu, lại tiếp giọng thiết tha v nhẫn nhục, man mc một niềm nhớ tiếc:

Khi đi trc mới mọc măng
Khi về trc đ cao bằng ngọn tre



Ti bỗng thấy linh hồn bớt c đơn hơn một cht. Bởi v ở chốn xa lạ ny, bn vch kia cn c một linh hồn c đơn hơn, lạnh lng hơn, nhưng m thầm tăm tối hơn, cho nn tha hương hơn nữa

C tiếng đứa nhỏ cựa mnh khc.

Tức th tiếng vng kẽo kẹt đưa nhanh hơn, v tiếng ru lại nổi ln vồn v:

ơi ơi ời ời
Đầu năm ăn quả thanh yn
Cuối năm ăn bưởi cho nn đo bng
V cam cho qut đo bng
V em nhan sắc cho lng anh m



Lạ chưa!

Th ra c thn nữ vui vẻ, nh nhảnh ưa ht v vẫn cn sống trong lng người đnh vng.

Rồi xứ Bắc, với những lng tre xanh trn ruộng la, với cc c thn nữ khăn mỏ quạ, những đm trăng trai gi ht trống qun, những đm cho ngy vo đm, tất cả cuộc sống nhịp nhng đơn sơ đầy thi vị ngoi đồng ruộng trong thn xm, tất cả những ci g rất đep của qu hương đều lần lượt hiện về lng ti v cu ht

Th ra, cho d c đi quanh thế giới ny đi nữa, trong khi tri đất mang ta, ta cũng mang trong lng cả một thế giới.

D qua khng gian, qua thời gian, ta vẫn cn một cht g ring biệt của ta. Tiếng ni c trọ trẹ, giọng c pha, nhưng tm hồn vẫn vậy. Du lịch chỉ l mọt cch đi trốn qua khng gian m khng khỏi thấy thời gian tri chảy (P. Morand). Ti nhớ đến cu trong Kinh thnh: I Imitation de Jesus Christ: Người sẽ đổi thay v người cũng chẳng hơn."

-- Kẻ Sĩ Bắc H (ke_si_bac_ha@yahoo.com), August 19, 2004

Answers

Cam on Ke-si Bac-ha da ghi lai nhung tinh que huong that dep.

-- Chi bua (broeker@sbcglobal.net), August 19, 2004.





-- Nong bi dai' (vietnamcongsans@yahoo.com), August 20, 2004.

Moderation questions? read the FAQ